(1) मरीचि के पुत्र कश्यप प्रजापति थे। ब्रह्मदेव की दाहिनी हाथ की बोटे की नली से दक्ष नाम का पुरुष और बाएँ हाथ की बोटे की नली से धरनी नाम की स्त्री जन्मीं। उन दोनों से एक हज़ार-हज़ार महा ऋषि जन्मे। (2) ब्रह्मा के मानस पुत्रों में दूसरे स्थान पर रहने वाले अंगिरस्‍ु को उद्दध्य, बृहस्पति और संवर्त जैसे पुत्र हुए। बृहस्पति देवताओं के आचार्य बने। (3) मैत्रि (अत्रि) नामक मानस पुत्र से अनेक महा मुनि जन्मे। (4) पुलस्त्य नामक ब्रह्मा के मानस पुत्र से राक्षसों का जन्म हुआ। (5) पुलह नामक मानस पुत्र से किन्नर और किमपुरुष वर्ग उत्पन्न हुए। (6) क्रतू नामक मानस पुत्र से पक्षियों की जाति उत्पन्न हुई।

   
    

शान्तिपर्व (Mahabharat) - 12. शान्तिपर्व(महाभारत)


॥ श्रीः ॥
12.340. अध्यायः 340
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
शुकेन कैलासशिखरादन्तरिक्षोत्पतनम्॥ 1॥ शुकेनात्मानमवलोकयतो देवान्प्रति व्यासेन शुकेत्याक्रोशे तंप्रतिप्रतिवचनचोदना॥ 2॥


Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

भीष्म उवाच। 12-340-0x(6558)(79311)
गिरिशृङ्गं समारुह्य सुतो व्यासस्य भारत।
समे देशे विविक्ते स निःशलाक उपाविशत्॥ 12-340-1(79312)
धारयामास चात्मानं यथाशास्त्रं यथाविधि।
पादप्रभृतिगात्रेषु क्रमेण क्रमयोगवित्॥ 12-340-2(79313)
ततः स प्राङ्भुखो विद्वानादित्ये नाचिरोदिते।
पाणिपादं समाधाय विनीतवदुपाविशत्॥ 12-340-3(79314)
न तत्र पक्षिसंपातो न शब्दो नापि दर्शनम्।
यत्र वैयासकिर्धीमान्योक्तुं समुपचक्रमे॥ 12-340-4(79315)
स ददर्श तदाऽऽत्मानं सर्वसङ्गविनिःसृतम्।
प्रजहास ततो हासं शुकः संप्रेक्ष्य तत्परम्॥ 12-340-5(79316)
स पुनर्योगमास्थाय मोक्षमार्गोपलब्धये।
महायोगेश्वरो भूत्वा सोऽत्यक्रामद्विहायसम्॥ 12-340-6(79317)
ततः प्रदक्षिणं कृत्वा देवर्षि नारदं ततः।
निवेदयामास च तं स्वं योगं परमर्षये॥ 12-340-7(79318)
शुक उवाच। 12-340-8x(6559)
दृष्टो मार्गः प्रवृत्तोस्मि स्वस्ति तेऽस्तु तपोधन।
त्वत्प्रसादाद्गमिष्यामि गतिमिष्टां महाद्युते॥ 12-340-8(79319)
नारदेनाभ्यनुज्ञातः शुको द्वैपायनात्मजः।
अभिवाद्य पुनर्योगमास्थायाकाशमाविशत्॥ 12-340-9(79320)
कैलासपृष्ठादुत्पत्य स पपात दिवं तदा।
अन्तरिक्षचरः श्रीमान्व्यासपुत्रः सुनिश्चितः॥ 12-340-10(79321)
तमुद्यन्तं द्विजश्रेष्ठं वैनतेयसमद्युतिम्।
ददृशुः सर्वभूतानि मनोऽमारुतरंहसम्॥ 12-340-11(79322)
व्यवसायेन लोकांस्त्रीन्सर्वान्सोऽथ विचिन्तयन्।
आस्थितो दिव्यमध्वानं पावकार्कसमप्रभः॥ 12-340-12(79323)
तमेकमनसं यान्तमव्यग्रमकुतोभयम्।
ददृशुः सर्वभूतानि जङ्गमानीतराणि च॥ 12-340-13(79324)
यथाशक्ति यथान्यायं पूजयांचक्रिरे तदा।
पुष्पवर्षेश्च दिव्यैस्तमलंचक्रुर्दिवौकसः॥ 12-340-14(79325)
तं दृष्ट्वा विस्मिताः सर्वे गन्धर्वाप्सरसां गणाः।
ऋषयश्चैव संसिद्धाः परं विस्मयमागताः॥ 12-340-15(79326)
अन्तरिक्षगतः कोऽयं तपसा सिद्धिमागतः।
अधः कायोर्ध्ववक्रश्च नेत्रैः समतिवाह्यते॥ 12-340-16(79327)
ततः परमधर्मात्मा त्रिषु लोकेषु विश्रुतः।
भास्करं समुदीक्षन्स प्राङ्भुखो वाग्यतोऽगमत्।
शब्देनाकाशमखिलं पूरयन्निव सर्वशः॥ 12-340-17(79328)
तमापतन्तं सहसा दृष्ट्वा सर्वाप्सरोगणाः।
संभ्रान्तमनसो राजन्नासन्परमविस्मिताः।
पञ्चचूडाप्रभृतयो भृशमुत्फुल्ललोचनाः॥ 12-340-18(79329)
दैवतं कतमं ह्येतदुत्तमां गतिमास्थितम्।
सुनिश्चितमिहायाति विमुक्तमिव निःस्पृहम्॥ 12-340-19(79330)
ततः समभिचक्राम मलयं नाम पर्वतम्।
उर्वशी पूर्वचित्तिश्च यं नित्यमुपसेवतः॥ 12-340-20(79331)
तस्य ब्रह्मर्षिपुत्रस्य विस्मयं ययतुः परम्।
अहो बुद्धिसमाधानं वेदाभ्यासरते द्विजे॥ 12-340-21(79332)
अचिरेणैव कालेन नभश्चरति चन्द्रवत्।
पितृशुश्रूषया बुद्धिं संप्राप्तोऽयमनुत्तमाम्॥ 12-340-22(79333)
पितृभक्तो दृढतपाः पितुः सुदयितः सुतः।
अनन्यमनसा तेन कथं पित्रा विसर्जितः॥ 12-340-23(79334)
उर्वश्या वचनं श्रुत्वा शुकः परमधर्मवित्।
उदैक्षत दिशः सर्वा वचने गतमानसः॥ 12-340-24(79335)
सोऽन्तरिक्षं महीं चैव सशैलवनकाननाम्।
विलोकयामास तदा सरांसि सरितस्तथा॥ 12-340-25(79336)
ततो द्वैपायनसुतं बहुमानात्समन्ततः।
कृताञ्जलिपुटाः सर्वा निरीक्षन्ते स्म देवताः॥ 12-340-26(79337)
अब्रवीत्तास्तदा वाक्यं शुकः परमधर्मवित्।
पिता यद्यनुगच्छेन्मां क्रोशमान शुकेति वै॥ 12-340-27(79338)
तस्य प्रतिवचो देयं सर्वैरेव समाहितैः।
एतन्मे स्नेहनः सर्वे वचनं कर्तुमर्हथ॥ 12-340-28(79339)
शुकस्य वचन श्रुत्वा दिशः सजलकाननाः।
समुद्राः सरितः शैलाः प्रत्यूचुस्तं समन्ततः॥ 12-340-29(79340)
यथा ज्ञापयसे विप्र बाढमेवं भविष्यति।
ऋषेर्व्याहरतो वाक्यं प्रतिवक्ष्यामहे वयम्॥ ॥ 12-340-30(79341)

इति श्रीमन्महाभारते शान्तिपर्वणि मोक्षधर्मपर्वणि चत्वारिंशदधिकत्रिशततमोऽध्यायः॥ 340॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-340-1 निःशलाके निस्तृणे॥ 12-340-16 अधःकायात् ऊर्ध्वं वकं यस्य। सूर्ये दत्तदृष्टिरतः स्वदेहस्याधोभागं न पश्यतीत्यर्थः॥


Mahabharat- Hindi (Devanagari) 100000 shlokas

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.